Γράφει η Ελπίδα Κοντομάρου, Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπεύτρια, MSc Ψυχική Υγεία Εφήβων Γνωσιακή – Συμπεριφορική Προσέγγιση (CBT)
Πως αντιμετωπίζουμε το φόβο ενός σεισμού;
Με αφορμή τον πρόσφατο καταστροφικό σεισμό των 7,8 Ρίχτερ στα σύνορα Τουρκίας -Συρίας θα είναι χρήσιμο να αναφερθούμε στην ανησυχία και το φόβο που εχει προκληθεί και στη δίκη μας χώρα στη σκέψη ενός ενδεχόμενου μεγάλου σεισμού.
Ο φόβος για τους σεισμούς ως επί το πλείστον είναι μια υγιής και φυσιολογική αντίδραση που προστατευει το άτομο μπροστά σε μια φυσικη καταστροφή.
Όταν ομως ο δικαιολογημένος φόβος από το άγχος μετατραπεί σε φοβία τι μπορεί να συμβει;
Έχουμε παρατηρήσει ότι μετά από παρόμοια στρεσογόνα συμβάντα υπάρχουν άνθρωποι που μπορεί να έχουν εκτεθεί μονο σε εικόνες από το αγχωτικό συμβάν και να παρουσιάζουν έντονο και επίμονο άγχος ως επακόλουθο του τραυματικού γεγονότος που φοβούνται ότι θα τους συμβεί.Το άγχος ωστόσο γνωρίζουμε ότι αποτελεί ένα οικείο και γνώριμο συναίσθημα τόσο στους ενήλικες όσο και στα παιδιά .Η φοβία όμως ξεκινάει στο σημείο που οποιοδήποτε ερέθισμα σχετικό με τον σεισμό προκαλεί δυσφορία στο ατομο. Η ειδική φοβία που σχετίζεται με τον σεισμό αναφέρεται στον επίμονο και έκδηλο φόβο όπου μπορεί να είναι υπερβολικός η παράλογος αλλά το άτομο δεν μπορεί να τον ελέγξει και γι’ αυτό προσπαθεί με κάθε τρόπο να αποφεύγει την φοβική κατάσταση . Είναι πιθανό τα άτομα που έχουν την ειδική φοβία να βρίσκονται συνεχώς σε εγρήγορση ώστε να προλάβουν να δράσουν αν εμφανιστεί το φοβικό ερέθισμα.
Τι μπορεί όμως να κάνει κάποιος που επηρεάζεται τόσο έντονα από την ιδέα του σεισμού:
-Να ενημερωθεί περισσότερο. Η έλλειψη γνώσης δημιουργεί ανασφάλειες .Το να ξέρουμε τι συμβαίνει πραγματικά ,αλλά να γνωρίζουμε και τον τρόπο αντίδρασης είναι κάτι που πραγματικά μπορεί να μας απαλλάξει από το περιττό άγχος αλλά και να μας βοηθήσει μιας και αισθανόμαστε πιο ασφαλείς και ικανοί να αντιμετωπίσουμε την κατάσταση αν αυτή προκύψει. Το να πάρει μέτρα προστασίας και πρόληψης και να φτιάξει ένα πλάνο διαφυγής αν νιώθει ότι το έχει ανάγκη ισως βοηθήσει το άτομο να αισθανθεί καλύτερα .
-Να τροποποιήσει και να οργανώσει τις σκέψεις του προσπαθώντας να τις μετατρέψει σε πιο λειτουργικές. Το να σκεφτόμαστε όλη την ημέρα το ενδεχόμενο ενός επικείμενου σεισμού και μιας καταστροφής όχι μόνο δε βοηθά αλλά μπορεί να είναι πολύ αρνητικό για τη ψυχολογία μας .Είναι καλό να σκεφτόμαστε ότι «:Ό,τι κι αν γίνει θα τα καταφέρουμε».
-Βοηθητικό επίσης είναι να σκεφτόμαστε ότι μπορεί να ζούμε σε μια σεισμογενή χώρα ,ομως οι περισσότεροι σεισμοί δεν είναι καταστροφικοί.
Για να ξεπεράσουμε το δυσλειτουργικό άγχος ,την αγωνία την ανησυχία ,τον φόβο καλό είναι να αλλάξουμε τις πεποιθήσεις μας και να κάνουμε τα βήματα εκείνα που χρειάζονται για να ξανακερδίσουμε την ηρεμία αλλά και την εμπιστοσύνη στον εαυτό μας. Πρέπει να βρούμε την αιτία του φόβου μας έτσι ώστε να μπορέσουμε να τον αντιμετωπίσουμε. Η γνωσιακή συμπεριφορική θεραπεία συστήνεται στις διαταραχές συναισθήματος οπου ανήκει και η ειδική φοβία.
